• youtube
  • facebook

Đôi điều về ‘Đông Dương đệ nhất cầu‘ ở Điện Biên

Từng là cây cầu dây văng lớn nhất Đông Dương với biệt danh 'Đông Dương đệ nhất cầu', sau gần 40 năm hoạt động, cầu Hang Tôm cũ đã kết thúc sứ mệnh lịch sử của mình khi cầu Hang Tôm mới chính thức hoàn thành vào tháng 11/2012.

Công trình này gắn liền với Thủy điện Sơn La hùng vĩ, đồng thời tạo dựng nên một kỳ tích mới của những người thợ cầu trên dòng Đà giang hung dữ.

Cầu Hang Tôm cũ từng là “Đông Dương đệ nhất cầu”.

Cầu Hang Tôm cũ từng là “Đông Dương đệ nhất cầu”.

Cầu Hang Tôm cũ từng là “Đông Dương đệ nhất cầu”. Ảnh: baogiaothong.vn.

Hang Tôm - Đông Dương đệ nhất cầu

Cũng theo bài viết "Đắp đảo xây Hang Tôm mới thay "Đông Dương đệ nhất cầu" trên baogiaothong.vn thì ngày đó, muốn từ Mường Lay (Điện Biên) qua sông Đà sang Mường So, Phong Thổ, Sìn Hồ (Lai Châu) phải đi bằng đò và phà. Mùa cạn nước sông hiền hòa còn đỡ, chứ mùa lũ, sông Đà hung dữ vô cùng. Nhưng có việc thì vẫn phải đi, bất chấp nguy hiểm dập dình. Năm nào cũng có chuyện phà trôi, đò lật, chết người thật hãi hùng.

Người dân ở đây kể, sở dĩ cầu có tên Hang Tôm là do khúc sông này xưa kia có quá nhiều tôm. Cách cầu chừng 50m có một “mó” nước rất mát, tôm từ sông Đà lũ lượt lên đó đẻ trứng, cả một khúc sông dày đặc tôm là tôm. Ngày ngày bà con thay nhau lên đó bắt về ăn. Nhưng người dân quanh khu vực này có tục lệ bất thành văn, mỗi nhà chỉ được bắt chừng một tiếng đồng hồ rồi nhà khác tiếp tục.

Cuối những năm 1960, cầu Hang Tôm bắt đầu được tiến hành xây dựng. Ngày đó, chuyên gia và công nhân Trung Quốc cũng qua giúp ta làm cầu. Tuy nhiên, đến năm 1968, Trung Quốc xảy ra cách mạng văn hóa, chuyên gia và công nhân của họ rút hết về nước. Rất may khi đó hạng mục được coi là khó nhất là cáp treo đã được kéo xong, chỉ còn lại các công đoạn hoàn thiện.

Nhưng cũng phải đến năm 1973, cầu Hang Tôm mới được khánh thành. Ngày đó thật sự là ngày hội lớn của hàng vạn đồng bào Tây Bắc. Hàng ngàn người từ khắp nơi cơm đùm, cơm nắm, đi bộ vài ngày đường đổ về để tận mắt được nhìn, được một lần đi qua cây cầu mơ ước.

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực cầu đường Việt Nam, dù đã được xây dựng khá lâu, nhưng công nghệ xây cầu Hang Tôm cũ vẫn không kém gì công nghệ xây dựng nhiều cầu hiện đại bây giờ. Tuy thi công giữa vùng núi non hiểm trở nhưng đây vẫn được coi là cây cầu treo dây văng lớn nhất Đông Nam Á thời bấy giờ. Khi cầu xây xong, để tránh sự phá hoại của các toán biệt kích địch, hai đầu cầu luôn có một trung đội công an chừng 30 người làm nhiệm vụ túc trực bảo vệ. Về sau trung đội này rút dần còn chừng một tiểu đội.

Hang Tôm như một điểm nhấn cho vùng Tây Bắc. Cũng bởi vẻ đẹp hoành tráng và hoang sơ của cầu nên những năm sau này, du khách đổ về đây rất nhiều, nhất là từ khi xuất hiện phong trào du lịch bụi.

Đến với Hang Tôm, cũng như tên gọi cây cầu, không ai không muốn thưởng thức những con tôm có vị ngọt lừ duy nhất chỉ có ở nơi này.

Hang Tôm - tuyến giao thông có vị trí chiến lược của vùng Tây Bắc

Cầu Hang Tôm mới.

Cầu Hang Tôm mới.

Cầu Hang Tôm mới. Ảnh: Trần Việt Anh.

Cầu Hang Tôm mới được thiết kế để nối liền 2 tỉnh Lai Châu - Điện Biên qua lòng hồ thủy điện Sơn La khi tích nước. Khi cầu mới hoàn thành, toàn bộ cầu Hang Tôm cũ đã chìm sâu xuống lòng hồ và chỉ còn lưu lại trong ký ức người dân Tây Bắc hay những người ưa khám phá, mạo hiểm.

Tin tức trên evn.com.vn cho biết thêm, cầu Hang Tôm mới là loại cầu bê tông đúc hẫng cốt thép dự ứng lực được xây dựng cách cầu cũ chừng 600 m về phía thượng lưu. Cầu dài 362,4 m, rộng 9 m gồm 4 nhịp dầm bê tông cốt thép dự ứng lực đặt trên 4 trụ và 2 mố, với chiều cao từ đáy sông Đà lên mặt cầu tới trên 70 m. Trong đó có 2 nhịp dầm thông thuyền giữa sông dài 120 m, 2 nhịp biên 73 m và 2 nhịp 42 m thi công theo công nghệ đúc hẫng dầm hộp bê tông liên tục khẩu độ lớn. 

Theo đánh giá của các chuyên gia, cầu Hang Tôm là một trong những cây cầu bê tông đúc hẫng dự ứng lực khó thi công nhất tại Việt Nam, do chiều cao và điều kiện địa hình phức tạp. Chỉ tính riêng khối lượng đá dùng để đổ bê tông cho toàn bộ cây cầu, phải vận chuyển từ các mỏ đá cách xa địa điểm xây dựng hàng trăm km mới thấy hết sự vất vả của các đơn vị thi công. Địa hình núi dốc đứng, mặt bằng thi công chật hẹp cùng sự thiếu thốn về điều kiện ăn ở, sinh hoạt cũng gây những khó khăn nhất định cho những người thợ cầu. Chính vì vậy mà một kỹ sư cầu đường khi hoàn thành cầu Hang Tôm đã tuyên bố một cách tự hào: Đã xây được cầu Hang Tôm thì không ngại bất cứ cây cầu nào trên đất nước Việt Nam.

Sau ngày khánh thành, không chỉ trở thành cầu nối giao thông quan trọng giữa Điện Biên và Lai Châu, Hang Tôm còn trở thành một điểm nhấn ấn tượng cho thị xã Mường Lay nói riêng và tỉnh Điện Biên nói chung, bởi vẻ đẹp và sự hoành tráng của mình. Hơn cả 1 cây cầu, đây là một trong những biểu tượng của mảnh đất này, là điểm đến không thể bỏ qua cho du khách khi về với Mường Lay.